สารสนเทศ

 
สถานะการออนไลน์
บุคคลทั่วไป
54.80.248.78
ชื่อเรียก:

รหัสผ่าน:



สมาชิกใหม่:
กำลังใช้งาน:
  บุคคลทั่วไป: 12
54.80.xxx.xx
51.255.xx.xx
36.63.xx.xxx
176.103.xx.xxx
36.73.xxx.xxx

  ทั้งหมด: 12
 ปั้นหม้อโบราณ



ปั้นหม้อดินโบราณ

การปั้นหม้อโบราณทำสืบต่อกันมาตั้งแต่รุ่นปู่ ย่า ตา ยาย เป็นร้อยๆปี ก็ทำกันเรื่อยมาจนรุ่นปัจจุบัน ก็ได้มีการสืบทอด ต่อให้ลูกหลาน และชาวบ้านในละแวกที่สนใจ การปั้นแบบโบราณจะต้องนำดินที่จะนำมาปั้นไปทุบให้เป็นฝุ่น แล้วนำมาปั้นเป็นก้อน และทุบให้เป็นแผ่น ก่อนจะนำมาทำให้เป็นรูปร่าง เช่น หม้อ แจกัน คันโท โดยทุบให้เนื้อดินแน่นก่อนทำให้เข้ารูป นำไปตากแห้งและนำไปเผา ซึ่งทุกขั้นตอนการปั้นหม้อด้วยวิธีโบราณนั้นไม่ง่ายเลย เพราะกว่าที่จะมาเป็นหม้อดินหนึ่งลูก ต้องใช้ความชำนาญที่คนสมัยก่อนนั้นสะสมมา  ก่อนที่จะถ่ายทอดให้ลูกหลานได้สานต่อ เพื่อไม่ให้จางหายไป   แม้การปั้นหม้อแบบโบราณ จะมีราคาไม่แพง เท่ากับสิ่งของเครื่องใช้ในปัจจุบัน หากแต่มีคุณค่าทางจิตใจมากมาย เพราะนั้น หมายถึงสิ่งที่ถือเป็นวิถีชีวิตที่บรรพบุรุตได้สร้างขึ้นโดยภูมิปัญญาที่ยังคงมีให้พบเห็น ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญยิ่งที่เราคนไทยควรอนุรักษ์ไว้ โดยหากท่านใดสนใจ ต้องเดินทางมาที่นี่เพียงที่เดียว เนื่องจากเป้าหมายของการปั้นหม้อโบราณที่ได้ถ่ายทอดนั้น ไม่ได้เน้นเชิงพาณิชย์ หากแต่ต้องการรักษางานหัตถศิลป์แบบโบราณ ให้รุ่นหลานได้ศึกษาต่อไป

ประเภทเครื่องปั้นดินเผาที่ผลิต

หม้อแกง  แจกัน  หม้อน้ำ  คันโท  กระถางดอกไม้

วิธีการปั้นหม้อโบราณ

ขั้นตอนที่ 1

วัตถุดิบ  คือดินเหนียว  โดยเลือกเอาเฉพาะดินชั้นกลางที่มีคุณสมบัติเป็นดินที่แน่นและเหนียว

ละเอียดเหมาะสำหรับนำมาปั้นเป็นรูปต่าง ๆ ได้  จากนั้นก็นำดินมาตากแดดแห้ง

ขั้นตอนที่ 2

นำดินที่แห้งแล้วมาตำในครกกระเดื่องให้ละเอียด  และนำมาร่อนเอาเฉพาะดินที่ละเอียด

ขั้นตอนที่ 3 

นำดินที่ร่อนละเอียดมาผสมกับหินกรวด(หินกรวดมีคุณสมบัติเพิ่มความแข็งแรงป้องกันการ

แตกร้าว )ร้อน โดยมีส่วนผสม คือ ดินจำนวน 5 ส่วน  หินกรวดเล็กละเอียดจำนวน 2  ส่วน  แล้วนำมาผสมน้ำพอประมาณนำมาผสมกันปั้นเป็นก้อน  แล้วนำมาทุบเป็นก้อน หรือเป็นแผ่น ๆ ให้ดินแน่น

ขั้นตอนที่ 4    การปั้นวิธีอิสระหรือการปั้นด้วยมือ

เป็นการปั้นให้มีรูปเหมือนของจริง หรือเป็นการปั้นภาชนะเครื่องใช้ต่างๆด้วยมือ เป็นการปั้นที่ใช้ในการทำแม่แบบเพื่อนำไปทำแบบปูนปลาสเตอร์ มีเครื่องใช้ คือ ไม้สำหรับตีให้มีรูปกลม มีก้อนหินสำหรับรองรับภายใน  การปั้นด้วยวิธีนี้ ได้แก่  การปั้นหม้อ

ขั้นตอนที่ 5  นำเครื่องปั้นดินเผาไปตากแดดให้แห้ง

การตากแห้ง

การตากแห้ง คือ การไล่น้ำออกจากของที่ขึ้นรูปเสร็จแล้ว การตากแห้งควรให้น้ำระเหยออกไปอย่างช้าๆ เพื่อป้องกันการแตกร้าว ปริมาณของน้ำที่ใช้ในการขึ้นรูปต้องเหมาะสม

การตากแห้งของแข็งที่มีขนาดแตกต่างกันทำได้ ดังนี้

5.1 ของใหญ่ ต้องปั้นในที่มิดชิด กันลมโกรกโดยมากทำหลังคาเกือบถึงพื้นและมีฝาปิดมิดชิด ของที่ปั้นเสร็จแล้วจะต้องคลุมเพื่อมิให้ถูกลมมากเกินไปในระยะหนึ่ง แล้วจึงเอาสิ่งที่คลุมออกผึ่งไว้ในร่ม 3-7 วัน จึงเอาออกตากแดดหรือนำไปวางข้างเตาเผา

5.2 ของเล็ก ผึ่งลมในช่วงระยะหนึ่งแล้วเอาออกตากแดด

5.3 การตากในแสงแดดควรจะหมุนให้ถูกแดดทั่วกันทุกด้านเพื่อกันแตกร้าว บิดเบี้ยว ของที่ตากแห้งสนิทแล้วจะทำให้ปริมาณการแตกเสียหายจากการเผาดิบลดน้อยลง

ขั้นตอนที่ 6  การเผา

6.1  นำฟางรองพื้นหลุมเตาเผาบาง ๆ

6.2  นำเครื่องปั้นดินเผา ไปวางเรียงตะแคงเป็นแถวภายในหลุมเตาเผาแล้วนำฟางมาคลุมทับ

6.3 นำเปลือกไม้ฟืนแห้งทับบนฟางให้เต็ม

6.4 นำฟางคลุมทับเปลือกไม้ฟืนแห้งให้ทั่วหลุม

6.5 นำแกลบมาโรยคลุมบนฟางให้เต็มหลุม เกลี่ยให้เรียบ

6.6 จุดไฟเผารอบ ๆ ขอบหลุมเตเผา จนไหม้ทั่วหลุมเตาเผา

6.7 ทิ้งไว้ประมาณ  1 วัน ให้ไฟดับสนิท  จึงนำเครื่องปั้นออกจากหลุมเตาเผา

ชื่อภูมิปัญญา  นางจันทร์  เพิ่มผล  อายุ 70 ปี

ที่ตั้ง      13 หมู่ 11  บ้านน้ำคำ ตำบลท่าตูม  อำเภอท่าตูม  จังหวัดสุรินทร์

01 02 03 04 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15









สงวนลิขสิทธิ์โดย © การเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นออนไลน์ Local Wisdom Learning Online All Right Reserved.

ติดประกาศ: 2016-07-23 (215 ครั้ง)

[ ย้อนกลับ ]